Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал
Атауы
Жаңа Архив
Транслитерация
Žaņa arhiv
ISSN (баспа)
2958-6593
e-ISSN (онлайн)
тіркелуде

Архив саласын цифрлық трансформациялау: жасанды интеллект технологияларын қолдану және қоғаммен өзара байланысты дамыту

Авторлар

  • Қалима Төлеубайқызы Түйенбаева ассистент-профессор, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-8230-7740 ##orcid.unauthenticated##
  • Дарухан Қамысбайқызы Қаржаубаева «8D03206 – Кітапханалық ақпараттық жүйелер» білім беру бағдарламасының 2 курс докторанты, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0009-0003-4538-0860 ##orcid.unauthenticated##

Кілт сөздер:

жасанды интеллект, цифрлық архивтер, метадеректер, ақпараттық инфрақұрылым, цифрлық технологиялар, кәсіби құзыреттер, архив жүйесі

Аңдатпа

Мақалада архив саласының цифрлық трансформациясы жағдайында жасанды интеллект технологияларын архив қызметінде қолдану мүмкіндіктері қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі интеллектуалдық технологияларды енгізу тек техникалық шешімдермен шектелмей, құрылымдалған архивтік деректерді, дамыған ақпараттық инфрақұрылымды және кәсіби даярланған мамандарды қамтитын кешенді цифрлық ортаны қалыптастыру қажеттілігімен негізделеді. Зерттеудің мақсаты – Қазақстан архивтерінде жасанды интеллектіні тиімді енгізу шарттарын қоғаммен өзара әрекеттесу контексінде анықтау. Зерттеудің әдіснамалық негізін ғылыми әдебиеттерді талдау, салыстырмалы талдау және жүйелік тәсіл құрайды. Зерттеу нәтижелері жасанды интеллектіні қолдану архив жүйесінің цифрлық жетілу деңгейіне тәуелді екенін көрсетеді. Интеллектуалдық технологияларды тиімді енгізу архив қорларын цифрландыру, машинада оқылатын және стандартталған метадеректердің болуы, тұрақты ақпараттық-технологиялық инфрақұрылым және тиісті кәсіби құзыреттерге ие мамандардың дайындалуы сияқты өзара байланысты шарттарға негізделетіні анықталды. Сонымен қатар, жасанды интеллектіні қолдану архив қызметінің ішкі үдерістерін оңтайландырумен қатар, архивтік мұраға қоғамдық қолжетімділікті кеңейтуге мүмкіндік беретіні негізделді. Қолданбалы тұрғыдан архив мамандарын даярлаудың кезеңдік моделін ұсыну арқылы цифрлық, аналитикалық және технологиялық құзыреттерді дамыту қажеттілігі айқындалды. Зерттеу нәтижелері Қазақстан архив жүйесін цифрлық трансформациялау және оны жаңғырту бағыттарын әзірлеуде қолданылуы мүмкін.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-05-26

Журналдың саны

Бөлім

III Архившілер конгресі қарсаңында

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Осы автордың (немесе авторлардың) ең көп оқылатын мақалалары

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.