Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал
Атауы
Жаңа Архив
Транслитерация
Žaņa arhiv
ISSN (баспа)
2958-6593
e-ISSN (онлайн)
тіркелуде

2022 жылғы конституциялық реформа – Әділетті Қазақстанды құруды құқықтық негізі

Авторлар

  • Еркін Ануарұлы Оңғарбаев Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты, Астана қ., Қазақстан Республикасы, судья, Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстар әзірлеу жөніндегі жұмыс тобының мүшесі, заң ғылымдарының докторы, профессор

Кілт сөздер:

конституциялық реформа, Конституциялық Сот, адам құқықтары, кәсіпкерлік қызмет еркіндігі, демократияландыру, Қазақстанның құқықтық жүйесі

Аңдатпа

Мақалада 2022 жылғы Қазақстан Республикасындағы конституциялық реформаның мазмұны мен маңызы жан-жақты талданады. Бұл реформа суперпрезиденттік басқару моделінен Парламенттің рөлін арттырып, Үкіметтің есептілігін қамтамасыз ететін президенттік республикаға өтуді көздеді. Реформаның өзегінде Конституциялық Соттың қайта құрылуы тұр, ол Конституцияның үстемдігін қамтамасыз етуде және адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауда маңызды орган ретінде айқындалды. Автор мемлекеттік басқару саласындағы негізгі өзгерістерді, соның ішінде сайлау жүйесін демократияландыруды, жоғары лауазымды тұлғалар үшін партия мүшелігіне өтуге тыйым салуды, әкімдерді тағайындау тәртібінің ашықтығын арттыруды және Адам құқықтары жөніндегі уәкіл институтының конституциялық мәртебесін күшейтуді қарастырады. Конституциялық Сотқа жүгіну субъектілерінің кеңеюі құқық қорғау тетіктерінің дамуына маңызды қадам ретінде сипатталады. Мақалада Конституциялық Соттың нақты нормативтік қаулылары мен құқықтық ұстанымдары, олардың заңнаманы жетілдіруге, құқық қолдану тәжірибесіне, сот бақылауы мен прокурорлық қадағалауға әсері талданады. Реформа әділетті, құқықтық және демократиялық мемлекетті қалыптастырудың негізі ретінде қарастырылады.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-09-30

Журналдың саны

Бөлім

Конституция – демократияның маңызды институты: Дөңгелек үстел материалдары

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Оңғарбаев Е. А. 2022 жылғы конституциялық реформа – Әділетті Қазақстанды құруды құқықтық негізі // Жаңа Архив. 2025. Т. 4. № 3. С. 28–35.

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.