Қазақстан, 1941–1945 жж.: азаматтық тұрғындардың күнделікті өмірінің кейбір аспектілері

Аңдатпа

Мақалада Ұлы Отан соғысы кезеңінде Қазақстандағы жергілікті тұрғындардың күнделікті өмірінің кейбір қырлары қарастырылады: халық пен кәсіпорындарды эвакуациялау үдерістері, азық-түлік тапшылығы және карточкалық қамтамасыз ету жүйесінің енгізілуі, өнеркәсіп тауарларының жетіспеушілігі, сондай-ақ еңбекке жұмылдыру ерекшеліктері талданады. Тылдың қызмет етуін қамтамасыз етудегі әйелдердің, жасөспірімдердің және еңбек әскері мүшелерінің рөліне ерекше назар аударылады. Соғыс кезеңі оқиғаларына қатысушылардың естеліктерінен алынған мәліметтерді ғылыми айналымға енгізу тіршілік ету стратегияларының қалыптасуын, төтенше жағдайлардағы халықтың мінез-құлық формаларын сипаттауға мүмкіндік береді; Жеңіске жету жолын оның барша санқырлылығы мен күрделілігін көрсетеді. Автор күнделікті өмір тарихы арқылы қарапайым адамдардың тұрмыс-тіршілігін зерттей отырып, өткеннің «адами» сипаттағы көрінісін қайта жаңғыртады. Естеліктердің үзік-үзік болуына қарамастан, олардан алынған мәліметтер көбісі жарияланбаған және цензураға ұшырамаған, әдетте ресми құжаттарда көрініс таппаған, бұл халықтың күнделікті өмірінің қайталанбас әрі шынайы егжей-тегжейлі көрінісін қалпына келтіруге, кәсіпорындар мен мекемелер өміріндегі жалпы және ерекше белгілерді көрсетуге ықпал етеді; ауыр тұрмыстық жағдайлар, әлеуметтік шиеленістің өсуі және сонымен қатар еңбекке деген жоғары ынта мен өзара көмек деңгейі байқалады.