Журнал туралы

«Жаңа Архив» журналы – архивтану, құжаттану және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету, отан тарихы мәселелері бойынша кешенді зерттеулер мен ғылыми әзірлемелердің нәтижелерін жариялайтын, отандық және шетелдік мамандардың кәсіби қарым-қатынасын қамтамасыз ететін архившілер, құжаттанушылар мен іс жүргізушілеріне арналған кәсіби басылым.

Журналдың құрылтайшысы және баспагері «Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві» республикалық мемлекеттік мекемесі болып табылады. «Жаңа Архив» журналы – ашық қолжетімді кәсіби басылым. Журнал архившілерге, құжаттанушыларға, тарихшыларға, деректанушыларға, зерттеушілерге, оқытушыларға, магистранттар мен студенттерге арналған.

Журналда Архив қызметкерлері алған ғылыми және қолданбалы зерттеулердің нәтижелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының және шет мемлекеттердің ғылыми және білім беру мекемелерінің ғалымдары, сарапшылары, магистранттары мен докторанттарының, ізденушілерінің мақалалары, шолулары мен хабарламалары жарияланады. Журнал қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жылына 4 рет шығады.

Журнал тарихы

«Жаңа Архив» ғылыми-әдістемелік журналы 2022 жылы құрылды. Журнал 2022 жылғы 23 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің Ақпарат комитетінде тіркелді (№ KZ29VPY00056058). Журналдың алғашқы нөмірінің тұсаукесері Қазақстан архившілерінің «Ашық қоғамға – ашық Архив» атты бірінші Конгресінің аясында өтті. Журнал мерзімді басылымдардың халықаралық деректер базасына енгізілген (ISSN 2958-6593). 2023 жылдан бастап журнал жылына 4 рет шығады. 2022-2026 жылдары 16 нөмір жарық көрді. Журналдың бас редакторы – Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің директоры Ә.Қ. Мұстафина.

Миссиясы, мақсаты мен міндеттері

Миссиясы. Журналдың миссиясы – отандық және халықаралық архивтану мен құжаттануды дамытуға, архив ісі, басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету және тарихи-құжаттық зерттеулер саласындағы ғылыми білім мен әдістемелік тәсілдерді ілгерілетуге ықпал ету. Журнал архивтік дереккөздерге қолжетімділікті кеңейтуге және ұлттық құжаттық мұраны танымал етуге ұмтылады.

Мақсаты. Журналдың мақсаты – архивтану, құжаттану, архив ісінің тарихы мен практикасы, іс жүргізу, архив ісі саласындағы ақпараттық жүйелер мен технологиялар, тұлғатану, деректану, отандық тарих, тарихнама, археография, өлкетану саласындағы ғылыми-практикалық зерттеулердің нәтижелері туралы өзекті ғылыми білімді, шынайы мәліметтерді тарату. Бұл зерттеулер заманауи сыни тәсілдерге және тарихи мен қазіргі заманғы процестерді жан-жақты пайымдауға ықпал ететін түрлі дереккөздер мен архивтік деректерді пайдалануға негізделген.

Міндеттері:

• архив ғылымының теориялық және қолданбалы аспектілерін дамытуға ықпал ететін архивтану мен құжаттанудың өзекті мәселелерін жариялау;
• нормативтік өзгерістерді, халықаралық ынтымақтастықты, ғылыми конференциялар мен жаңа басылымдарды қоса алғанда, архив саласының дамуындағы өзекті оқиғалар мен үрдістерді талдау;
• заманауи цифрлық технологияларды, әдістемелік әзірлемелерді және архивтік құжаттарды жинақтау, сақтау, есепке алу, цифрландыру және пайдалану саласындағы инновациялық шешімдерді ескере отырып, архивтік практиканың озық тәжірибесін жинақтау және тарату;
• архивтік қорлар мен құжаттық мұраны танымал ету, олардың зерттеушілер, оқытушылар, студенттер және қалың жұртшылық үшін қолжетімділігіне ықпал ету;
• архив саласы қызметкерлерінің, бейінді бағыттағы жоғары оқу орындарының оқытушылары мен білім алушыларының кәсіби деңгейін арттыруға бағытталған ғылыми және ғылыми-әдістемелік материалдарды жариялау;
• ұлттық тарихи-мәдени жадыны сақтауға және ілгерілетуге, Қазақстан тарихының деректану базасы мен құжаттық айғақтарын зерттеуге деген қызығушылықты қалыптастыруға ықпал ету.

Рецензиялау саясаты

1. Барлық ғылыми мақалалар тәуелсіз рецензенттер – мақала тақырыбына неғұрлым жақын ғылыми мамандығы бар ғалымдар немесе мамандар тарапынан міндетті «жасырын» рецензиялаудан өтеді.
2. Келіп түскен қолжазбаларды рецензиялауды бас редактордың орынбасары – ғылыми редактор ұйымдастырады. Редакциялық алқа мүшелері мақалаларға сараптамалық бағалау жүргізеді, жариялауға немесе кері қайтаруға қатысты қорытындылар мен ұсынымдар береді.
3. Журналда екі жақты «жасырын» рецензиялау қолданылады: автор мен рецензент бір-бірінің атын білмейді. Шолулар, әдістемелік материалдар мен басылымдарға рецензиялар үшін бір жақты «жасырын» рецензиялауға (рецензент авторды біледі) рұқсат етіледі.
4. Әр ғылыми мақала кемінде екі рецензентке жіберіледі. Рецензент мақаланың тең авторы немесе автормен бір бөлімшенің қызметкері бола алмайды.
5. Рецензиялау мерзімі 4 аптаға дейін. Рецензент платформадағы рецензия нысанын толтырып, ұсынымдардың бірін береді: қабылдау; түзетулерден кейін қабылдау; қайта рецензиялауға жіберу; қабылдамау.
6. Рецензиялау нәтижелері бойынша мақала авторға пысықтауға жіберілуі мүмкін. Ескертулерге жауабы бар түзетілген мақала қайта қаралады.
7. Жариялау туралы шешімді рецензиялар мен редакциялық алқаның ұсынымдарын ескере отырып бас редактор қабылдайды.
8. Рецензиялар платформада кемінде 5 жыл сақталады және уәкілетті органның сұрауы бойынша ұсынылады.

Жарияланым этикасы

«Жаңа Архив» журналы халықаралық ғылыми қоғамдастықта қабылданған жарияланым этикасының қағидаттарын, соның ішінде Жарияланым этикасы жөніндегі комитеттің (COPE) ұсынымдарын ұстанады.

Авторлар:

1. Түпнұсқа, бұрын жарияланбаған жұмыстарды ұсынады және бір мақаланы бір мезгілде бірнеше басылымға жібермейді.
2. Пайдаланылған барлық дереккөздерді, соның ішінде архивтік дереккөздерді дұрыс көрсетеді; плагиатқа, өзін-өзі плагиаттауға және деректерді бұрмалауға жол бермейді.
3. Авторлар қатарына жұмысқа елеулі үлес қосқандардың барлығын және тек соларды ғана енгізеді.
4. Мақаланың мазмұны мен келтірілген деректердің дұрыстығына жауап береді.
5. Мүдделер қақтығысы мен қаржыландыру көздері туралы хабарлайды.
6. Мемлекеттік, қызметтік немесе коммерциялық құпияны құрайтын мәліметтерді жарияламайды, архивтік құжаттар мен дербес деректерді пайдалану ережелерін сақтайды.
7. Жарияланған мақаладан елеулі қате табылса, редакцияға дереу хабарлайды.

Рецензенттер:

1. Белгіленген мерзімде объективті рецензиялайды; мүдделер қақтығысы болса немесе құзыреті жеткіліксіз болса, рецензиялаудан бас тартады.
2. Қолжазбаның құпиялылығын сақтайды және оның материалдарын жарияланғанға дейін пайдаланбайды.
3. Ескертулерін дәлелдейді және байқалған кірме мәтіндер туралы редакцияға хабарлайды.

Редакция:

1. Қолжазбаларды автордың жынысына, ұлтына, дініне, азаматтығына және лауазымына қарамастан тек ғылыми мазмұны бойынша бағалайды.
2. Қолжазбалар мен рецензенттер туралы мәліметтердің құпиялылығын сақтайды.
3. Қолжазбаларды кірме мәтінге тексереді және этика бұзушылықтары туралы өтініштерді COPE рәсімдері бойынша қарайды.
4. Бұзушылық расталса, түзету жариялайды немесе мақаланы себебін көрсете отырып кері қайтарып алады (ретракция); кері қайтарылған мақала сайтта «Кері қайтарылды» белгісімен қалады.

Генеративті жасанды интеллектті (ChatGPT және ұқсас жүйелерді) пайдалану. Мұндай жүйелер мақала авторы ретінде көрсетілмейді. Автор оларды мақаланы дайындау кезінде қолданса (емле тексеру мен аудармадан басқа), бұл туралы «Әдістер» бөлімінде немесе ескертпеде жүйенің атауы мен қолдану мақсатын көрсете отырып хабарлауға міндетті. Мәтіннің, деректердің және сілтемелердің дұрыстығы мен түпнұсқалығы үшін автор жауап береді. Рецензенттер мен редакторларға қолжазбаларды мұндай жүйелерге жүктеуге тыйым салынады.