Ахмет Бірімжанов: архивтік деректерді кешенді талдау негізінде саяси өмірбаянын қайта жаңғырту
Кілт сөздер:
Ахмет Бірімжанов, ұлттық зиялылар, мәдени капитал, Мемлекеттік Дума, аграрлық комиссия, Мұсылман фракциясы, Жалпықазақ съезі, Алашорда, Уақытша үкіметАңдатпа
Мақалада Қазақстан мен Ресей архив қорларынан алынған деректерді кешенді саралау негізінде ХХ ғасырдың басындағы мемлекет және қоғам қайраткері Ахмет Бірімжановтың саяси қызметінің негізгі кезеңдері зерделеніп, оларға ғылыми тұрғыдан баға берілді. Зерттеудің деректік базасын құрайтын материалдар қайраткердің тұлғалық эволюциясын – кәсіби заңгерден жалпыұлттық деңгейдегі саясаткерге дейінгі қалыптасу жолын жүйелі зерделеуге мүмкіндік береді. Авторлар А. Бірімжановтың І және ІІ Мемлекеттік думалардағы парламенттік қызметін талдай отырып, оның аграрлық мәселе мен сот жүйесін демократияландыру жолындағы қадамдарын саяси өмірбаянының іргетасы ретінде қарастырады. Сонымен қатар, мақалада 1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі кезеңдегі мемлекетшілдік ұстанымы, атап айтқанда Уақытша үкіметтің Торғай уезіндегі комиссары және Алашорда үкіметінің мүшесі ретіндегі жауапты қызметтері саяси антропология тұрғысынан сараланды. Архив құжаттарын ғылыми айналымға енгізу арқылы қайраткердің Дала өлкесінің мүддесін қорғаудағы тактикалық тәсілдері мен құқықтық көзқарастарының сабақтастығы айқындалды. А. Бірімжановтың 155 жылдығына арналған бұл зерттеу ұлттық саяси элита өкілінің тарихи тәжірибесін мемлекеттік құрылыс сабақтастығы мен парламентаризм дәстүрлерінің дамуы тұрғысынан концептуалды талдауға бағытталған. Мақалада тұжырымдалған қорытындылар ХХ ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының саяси қызметін зерделеудің ғылыми-теориялық базасын кеңейтеді.
Талқылау
Әзірге пікір жоқ.