Жаңа Архив Ғылыми-әдістемелік журнал
Атауы
Жаңа Архив
Транслитерация
Žaņa arhiv
ISSN (баспа)
2958-6593
e-ISSN (онлайн)
тіркелуде

Қазақстан Республикасында биліктің біртұтастығы мен бөлінуін қамтамасыз етудің конституциялық негіздері

Авторлар

  • Ләйлә Тельманқызы Жанұзақова «Тұран» университеті Жоғары құқық мектебі, профессор, Қазақстан Республикасы Заңнама және құқықтық ақпарат институты, бас ғылыми қызметкер, Астана қ., Қазақстан Республикасы, заң ғылымдарының докторы

Кілт сөздер:

заңнама, Конституция, Конституциялық Сот, Парламент, өкілеттік, Үкімет, Президент, билікті бөлу, сот билігі

Аңдатпа

Мақалада 2022 жылы жүргізілген конституциялық реформалардан кейінгі Қазақстан Республикасындағы билікті бөлу қағидасының мәні мен оның конституциялық тәжірибеде іске асырылуы қарастырылады. Осы контексте қолданыстағы Конституция нормалары талданып, қол жеткізілген оң нәтижелер анықталған. Сыни тұрғысынан автор Үкіметке уақытша заң күші бар қаулылар қабылдауға құқық беретін «делегатталған заң шығару» институтын және Парламенттің заң шығару өкілеттігін шектейтін Конституцияның 61-бабын зерттейді. Билікті бөлу қағидасын бұзатын басқа да кемшіліктер анықталған: барлық билік құрылымдарындағы жетекші мемлекеттік лауазымдарға тағайындау бойынша кадрлық өкілеттіктердің Мемлекет басшысының құзырында қалуы, Парламенттің шектелген өкілеттігі мен парламенттік бақылау формаларының тиімді еместігі, саяси партиялардың Үкіметті қалыптастыруға және әлеуметтік-экономикалық бағытты айқындауға демократиялық қатысуының болмауы, Үкімет пен оның мүшелерінің қызмет тиімділігін бағалау құқықтық механизмдерінің жеткіліксіздігі. Осы негізде конституциялық заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар берілген.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-09-30

Журналдың саны

Бөлім

Конституция – демократияның маңызды институты: Дөңгелек үстел материалдары

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

1. Жанұзақова Л. Т. Қазақстан Республикасында биліктің біртұтастығы мен бөлінуін қамтамасыз етудің конституциялық негіздері // Жаңа Архив. 2025. Т. 4. № 3. С. 61–69.

Оқырмандар бағасы

Әзірге бағаланбаған — бірінші болыңыз.

Мақаланы бағалаңыз

Тақырыптық сала

Ұқсас мақалалар

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.

Талқылау

Әзірге пікір жоқ.

Пікір қалдыру

Пошта жарияланбайды, тек редакцияға көрінеді.

Пікірлер редакция тексергеннен кейін жарияланады.